Shavkat Mirziyoyev 4-oktabr kuni professional taʼlim sifatini oshirish hamda aholini kasb-hunarga oʻqitish boʻyicha yangi tashabbuslar taqdimoti bilan tanishdi. Bu haqda Prezident matbuot xizmati xabar berdi. Iqtisodiyotni rivojlantirishda professional taʼlim alohida oʻrin tutishi qay etildi. Xususan, taraqqiy etgan davlatlarda oʻquvchilarning 75 foizigacha kasbiy taʼlim bilan qamrab olingan. Mamlakatda ham bu soha mehnat bozori talablari asosida rivojlantirib kelinmoqda. Oʻrta boʻgʻin mutaxassislari, asosan, ikki yoʻnalishda – Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi tizimidagi kasb-hunar maktablari va texnikumlar hamda Kambagʻallikni qisqartirish va bandlik vazirligiga qarashli monomarkazlarda tayyorlanmoqda. Bugungi kunda 689 ta professional taʼlim muassasasida 714 ta kasb va mutaxassislik hamda 20 ta “Ishga marhamat” monomarkazida aholiga 54 ta kasb va 6 ta xorijiy til oʻrgatilmoqda. Oʻquvchilarga bir vaqtda ham oʻqish, ham ishlab daromad topish imkonini beradigan “dual taʼlim” shakli joriy etildi. Bu tizim samarasida 2 ming korxona bilan birgalikda 6 ming yigit-qiz oʻqitilmoqda. Shuningdek, yoshlarga 9-sinfdan keyin kasb-hunar maktabi, 11-sinfdan esa kollej va texnikumda turli mutaxassisliklar oʻrgatilmoqda. Shu bilan birga, sohada muayyan boʻshliqlar ham borligi aytildi. Ayrim taʼlim dasturlari hayot talabi bilan bogʻlanmagan. Professional taʼlim maktab oʻquvchilarini oʻziga jalb qila olmayapti. Oqibatda mavjud quvvatlar toʻla ishlatilmayapti. Monomarkazlar oʻrta boʻgʻin kadrlariga boʻlgan ehtiyojni toʻliq qondira olmayapti. Bitiruvchilarga malaka razryadi berish joriy etilmagani sababli ular qoʻshimcha imtihon topshiryapti. Tashqi mehnat migratsiyasi agentligi bilan professional taʼlim oʻrtasida hamkorlik yoʻq. Chet tillarini oʻrgatish va tasdiqlovchi hujjat berish boʻyicha ishlar yetarli emas. Ushbu kamchiliklarni bartaraf etib, kasbga oʻqitish sifatini oshirish maqsadida tegishli vazirliklar tomonidan yangi takliflar ishlab chiqilgan. Taqdimotda mutasaddilar shu borada atroflicha axborot berdi. Mazkur takliflarda xorijiy taʼlim dasturlarini joriy etish, bitiruvchilar malakasining ichki va tashqi bozorda tan olinishini taʼminlash, oʻquvchilarni kollej va texnikumlarga kengroq jalb etish, monomarkazlarda kasbga oʻqitish sifatini yaxshilash chora-tadbirlari nazarda tutilgan. Davlat rahbari ushbu takliflarni takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha topshiriqlar berdi. Aholi bandligi eng muhim masala ekani, yoshlarga kasb-hunarlarni tumanlar ixtisoslashuvidan hamda korxonalar ehtiyojidan kelib chiqib, aniq yoʻnalishlar boʻyicha oʻrgatish kerakligi taʼkidlandi. Kasblar va professional taʼlim klassifikatorlarini bosqichma-bosqich yangilab, xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish, professional taʼlim muassasalarini maktab va oliy oʻquv yurtlari bilan uzviy bogʻlash muhimligi aytildi. Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi barcha kasb-hunar taʼlimi muassasalarini yaxlit tizim sifatida muvofiqlashtirishi belgilandi. Kelgusi oʻquv yilidan har bir viloyatda dunyo tan olgan dastur asosida kasb-hunarga oʻqitish yoʻlga qoʻyiladi. Ularning bitiruvchilari xalqaro malaka va xorijiy til sertifikatiga ega boʻladi. Shuningdek, ilgʻor kasbiy taʼlim va kasbga oʻqitish sifatini taʼminlash mezonlari tatbiq etiladi. Monomarkazlarda kasblar ish beruvchilarning buyurtmasi asosida oʻqitiladi, bu bitiruvchilarning ishga joylashishida muhim omil boʻladi. Mutasaddilarga professional taʼlim tizimini rivojlantirishning yilma-yil dasturini ishlab chiqish vazifasi qoʻyildi.

Joriy yilning 10-12-oktabr kunlari VET4UZ loyihasi doirasida Shveytsariya kasb-hunar ta’limi federal universiteti (SFUVET) xalqaro eksperti Emanuel Vutrix bilan hamkorlikda Professional ta’limini rivojlantirish instituti, hamkor oliy o‘quv yurtlari, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining hududiy boshqarmalari va tajriba-sinov ta’lim muassasalari vakillari ishtirokida “Vaziyatli didaktika” mavzusida trening tashkil etildi. Trening professional ta’limi sifatini oshirish maqsadida ta’lim jarayonida zamonaviy o‘qitish usullarini qo‘llash bo‘yicha malaka oshirish va keyinchalik professional ta’limi o‘qituvchilari, oliy ta’lim muassasalari va institutlari uchun hududiy treninglarni tashkil etadigan milliy trenerlarni tayyorlashga qaratilgan. Mazkur trening Shveytsariya tajribasi asosida professional ta’lim tizimida sifatli ta’limni tashkil etish uchun AVIVA va IPERCA kabi zamonaviy texnologiya va yondashuvlar, shuningdek, “kognitiv-shogirdlik” treninglaridan samarali foydalanish bo‘yicha o‘tkazildi. Bu esa professional ta’limda sifatni ta’minlab, raqobatbardosh mutaxassislarni tayyorlashga xizmat qiladi.

Vobkent tuman 2-son kasb-hunar maktabida 6-noyabr kuni Germaniya Xalqaro hamkorlik tashkilotining (GIZ) “O‘zbekistonda kasbiy ta'lim tizimini isloh etish va modernizasiya qilish jarayonini qo‘llab-quvvatlash” loyihasi (TexVET) tomonidan “YASHIL RIVOJLANISH” mavzulariga bag‘ishlangan loyihalarni rejalashtirish bo‘yicha seminar tashkil etildi. Seminarda loyiha xalqaro ekspertlar Korneliya Shtaynigen va Yoaxim Lensninglar ishtirok etdilar. Bundan tashqari seminarda Navoiy viloyati Navbahor tumani kasb-hunar maktabi o’qituvchi va o’quvchilari qatnashdilar. Seminarda o’quvchilar kichik ishchi guruhlarga bo’linib, har bir ishchi guruh "yashil mavzular" ustida birgalikda o’z loyihalarini ishlab chiqdilar va taqdimot qildilar.

Pedagogik innovatsiyalar instituti va Belarus Respublikasining Professional ta’lim respublika instituti о‘rtasida 2020-yil noyabr oyida professional ta’lim sohasida hamkorlik tо‘g‘risida Kelishuv imzolangan 2023-yil 13-iyun kuni Pedagogik innovatsiyalar institutida Belorus Respublikasi Professional ta’lim respublika instituti rektori V.N.Golubovskiy boshchiligidagi (PTRI) vakillari bilan bо‘lib о‘tgan uchrashuvda Kelishuv ijrosi bо‘yicha qabul qilingan 2021-2023 yillarga mо‘ljallangan chora-tadbirlar rejasi hamda “Energiya tejaydigan texnologiyalarni joriy etish sharoitida qurilish sohasini malakali kadrlar bilan ta’minlash mexanizmi sifatida professional ta’limning ijtimoiy sherikligining nazariy va metodologik asoslarini ishlab chiqish” qо‘shma belorus-о‘zbek loyihasining ijrosi muhokama etildi. Uchrashuv davomida erishilgan Kelishuv doirasida professional ta’lim tizimini rivojlantirish, О‘zbekistonda muqobil energiya manbalaridan foydalanishni kengaytirish, muqobil energiya manbalariga xizmat kо‘rsatish va ta’mirlash, jumladan shu sohada kadrlar tayyorlash bо‘yicha hamkorlikni amalga oshirishni ta’minlovchi 2023-2025 yillarga mо‘ljallangan chora-tadbirlar rejasi imzolandi.

2021-yil 20-dekabr kuni Samarqand viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi tasarrufidagi Samarqand shahar kasb-hunar maktabida Germaniyaning “German Sparkassenstiftung for International Cooperation” fondi tomonidan viloyatdagi kasb-hunar maktablarida “Biznes asoslari” fani o‘qituvchilari uchun joriy yilning 20-dekabridan 26-dekabrigacha bo‘lib o‘tadigan juda qiziqarli bo‘lgan seminar-trening o‘quv tadbirining ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Seminar-trening German Sparkassenstiftung for International Cooperation (German Sparkassenstiftung)ning uzoq muddatli eksperti, fondning hududiy vakili Matias Vangler, Fondning mas’ul xodimi Raxmonova Sobaxon va master-trenerlar Nargiza Isxakova va Muxabbat To‘xtasinovalar hamda Samarqand viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi hamda tomonidan tashkil qilindi. Seminar-treningda Samarqand viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi boshlig‘ining o‘rinbosari G‘.Noqulov ishtirok etdi. Mazkur seminar tadbirkorlik va moliya sohasidagi nazariy bilimlarni nafaqat olish, balki ilg‘or metodlar asosida amaliyotda qo‘llash hamda hamda bilim olishda yutuqlarni sezilarli darajada oshirishga imkon beradi. Trenerlik sertifikatiga ega bo‘lgan pedagogik kadrlar German Sparkassenstiftung loyihasi doirasida professional ta’lim muassasalari o‘quvchilari uchun tadbirkorlikni tashkil etish va uni boshqarish yuzasidan kelgusida o‘tkaziladigan seminarlarga jalb qilinadi. Trening yakunida barcha muvaffaqiyatli qatnashgan ishtirokchilarga “trener-sertifikati” topshiriladi. Buning uchun zaruriy shart-bu treningdagi to‘liq va faol ravishda ishtirok, hamda master-trenerlarning ijobiy baholashidir. Ishtirokchilar kelajakda “Mikro biznes o‘yini” ni 20 tadan maksimal 25 nafar o‘quvchilarga o‘tkazishlari uchun, seminar jarayonini va mazmunlarini ustalik bilan egallaganlariga ishonchimiz komil bo‘lishi kerak. Agar ba’zi ishtirokchilar trener sertifikatini olaolmagan taqdirda, ularga ishtirok etganligini tasdiqlovchi sertifikatlar beriladi deydi fondning mas’ul xodimi Raxmonova Sobaxon. Manba: samusspo.uz